Sayıştay Başkanlığı’nın İzmir Seferihisar Belediyesi’ne ait 2025 yılı Düzenlilik Denetim Raporu yayımlandı. Raporda belediyenin mali yapısından taşınmaz kiralama ve tahsislerine, personel istihdamından imar ve zabıta uygulamalarına kadar birçok alanda ciddi mevzuata aykırılıklar ve usulsüzlükler tespit edildi. Sayıştay denetçileri tarafından 2’si denetim görüşünü doğrudan etkileyen ana bulgu olmak üzere toplam 49 ayrı bulgu raporlaştırıldı.
BÜTÇE VE MALİ YAPI: BÜTÇE GİDERİ 1,26 MİLYAR TL’Yİ AŞTI
Raporda yer alan mali tablolara göre;
· Bütçe Gider gerçekleşmesi: Seferihisar Belediyesi’nin 2025 yılı bütçe gider ödenekleri 1.450.000.000,00 TL olarak öngörülmüş, yıl sonunda gerçekleşen bütçe gideri 1.263.457.494,16 TL (%87,13 gerçekleşme) olmuştur. 186,5 milyon TL'lik ödenek ise iptal edilmiştir.
· Bütçe Gelir gerçekleşmesi: Net bütçe geliri 1.111.332.079,54 TL (%76,64 gerçekleşme) seviyesinde kalmıştır. Vergi gelirleri tahsilat oranı %33,01 ile beklentilerin oldukça altında gerçekleşirken, teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinde %304,67'lik gerçekleşme oranı kaydedilmiştir.
· Faaliyet Sonucu: Belediyenin 2025 yılı Faaliyet Gideri 1.264.043.213,12 TL, Faaliyet Geliri 1.287.602.834,31 TL ve Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu 142.640.476,88 TL olarak hesaplanmıştır.
· Tahsilat Oranları Düşük Kaldı: Belediyenin tahakkuk ettirdiği diğer idari para cezaları (%30,9 tahsilat oranı), işgaliye harçları (%50,39) ve emlak/çevre temizlik vergisi gibi birikmiş alacaklarını takip ve tahsilde yetersiz kaldığı tespit edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEYEN ANA BULGULAR
Sayıştay denetçileri, mali rapor ve tabloların güvenilirliğini doğrudan etkileyen iki temel aksaklığa dikkat çekti:
1. Stoklar ve Tüketim Malzemeleri Hesabı Gerçeği Yansıtmıyor: "150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabı"nda kayıtlı olup tüketilmiş malzemelerin zamanında giderleştirilmediği, birimlerin yıl sonunda topluca çıkış kaydı yaptığı belirlendi.
2. Kendi Ürettiği Malları Kayıt Altına Almadı: Belediyenin ahşap ve kereste alarak kendi imkanlarıyla ürettiği pergola, direk gibi taşınırlar için Varlık İşlem Fişi düzenlenmediği ve bunların muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edildi.
PERSONEL USULSÜZLÜKLERİ VE KANUNİ SINIRLARIN AŞILMASI
· Personel Gider Limiti Yasa Dışı Şekilde Aşıldı: Yasal mevzuata göre şirket personeli dahil yıllık toplam personel giderinin en son kesinleşmiş bütçe gelirinin yeniden değerleme oranında artırılmış tutarının %40'ını (503,9 milyon TL) aşmaması gerekirken, belediyenin toplam personel giderinin 542.321.276,54 TL'ye ulaştığı görüldü. Sınır aşılmasına rağmen Bakanlık izni alınmadan şirkete yeni personel alımına devam edildi.
· Başkan Oluru ile Şirkete Kadro Dışı Personel Alımı: 375 sayılı KHK kapsamında taşeron geçişi sağlanan 267 kişinin haricinde, herhangi bir zorunlu iş artışı gerekçesi gösterilmeksizin sadece Belediye Başkanı Oluru ile 136 kişinin daha şirket bünyesinde işe başlatıldığı ortaya çıktı.
· Zabıta Yerine Şirket İşçisi Görevlendirildi: Anayasa'nın 128. maddesi gereği kamu görevlileri (memur) eliyle yürütülmesi gereken zabıta hizmetlerinde, doğrudan hizmet alımıyla çalışan 9 şirket işçisinin fiilen zabıta memuru olarak çalıştırıldığı saptandı.
· Alım Unvanları Sonradan Değiştirildi: Temizlik işçisi, bahçe bakım elemanı veya bekçi unvanıyla işe alınan personelin, kısa süre sonra liyakat ve adil fırsat eşitliği ilkelerine aykırı şekilde gerekçesiz olarak büro elemanı, eğitmen ve şoför gibi görevlere kaydırıldığı belirlendi.
· İşçiler Başka Kamu Kurumlarına Gönderildi: Belediyenin hizmet alımı yoluyla temin ettiği şirket işçilerinin mevzuata aykırı biçimde farklı kamu kurumlarında geçici görevlendirildiği ve belediyeye ek mali yük getirildiği tespit edildi.
TAŞINMAZ, KİRA VE İHALE USULSÜZLÜKLERİ
· Ruhsatsız ve Kaçak İşletmeler Kiraya Verildi: Belediyenin kiraya verdiği bazı taşınmazların işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterdiği belirlendi. Sınırlar içerisindeki 5.193 aktif işyerinden sadece 2.430'unun ruhsatlı olduğu tespit edildi.
· Kıyı Alanındaki Büfe Protokolsüz Kiraya Verildi: Milli Emlak’a ait kıyı alanındaki taşınmazın protokol yapılmadan kiraya verildiği, kiracının da amacının dışına çıkarak alanı su sporları tesisi olarak işlettiği görüldü.
· Kira Süresi Biten Taşınmazlar İhalesiz Uzatıldı: Kira süresi dolan taşınmazların yeniden ihaleye çıkarılmaksızın Başkanlık Olurları ile yıllarca aynı kişilere kullandırılmaya devam edildiği saptandı.
· Derneklere Yasa Dışı Taşınmaz Tahsisi: Mülkiyeti belediyeye ait taşınmazların yalnızca kamu idarelerine tahsis edilebileceği kuralı ihlal edilerek derneklere tahsis yapıldığı görüldü.
· Ecrimisil Kiralama Yöntemi Olarak Kullanıldı: Fuzuli şagilleri tahliye etmek yerine 3 taşınmazın sürekli ecrimisil alınarak kullandırıldığı belirlendi.
· Kiracılar Alan Büyüttü, Göz Yumuldu: Kiracıların şartnameye aykırı olarak eklenti yapıp kullanım alanlarını büyüttükleri, rekabet ilkesinin ihlal edildiği tespit edildi.
İHALE VE SATINALMA MEVZUATINA AYKIRILIKLAR
· İhaleler Parçalanarak Doğrudan Temin Yapıldı: Açık ihale yapılması gereken mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde bölündüğü belirlendi.
· %10 Doğrudan Temin Limiti Aşılmasına Rağmen KİK Onayı Alınmadı: 2025 yılında mal alımları için 42 milyon TL ödenek ayrılmasına karşın 68,4 milyon TL'lik doğrudan temin/pazarlık alımı yapıldığı, Kamu İhale Kurumu'ndan (KİK) izin alınmadığı saptandı.
· İhalesiz Finansal Kiralama (Leasing): Kamyon ve kamyonetlerin ihale yapılmaksızın doğrudan finansal kiralama şirketiyle görüşülerek alındığı, fazladan MTV ve müşavirlik maliyetlerine katlanıldığı belirlendi.
· Avans Ödemeleri Genelleştirildi: İvedi ve zorunlu olmayan bakım-onarım ve yedek parça alımlarının ihale ve fiyat araştırması yapılmadan sürekli avans verilerek gerçekleştirildiği görüldü.
CUMHURBAŞKANLIĞI TASARRUF TEDBİRLERİNE VE DİĞER MEVZUATA AYKIRILIKLAR
· Tasarruf Genelgesine Uyulmadı: Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne aykırı olarak çiçek alımları yapıldığı ve gazetelerde özel gün kutlama mesajları yayımlatıldığı belirlendi.
· Temsil Ağırlama Bütçesi Usulsüz Kullanıldı: Sadece Belediye Başkanı takdirinde olan temsil ağırlama bütçesinin Basın Yayın Müdürlüğü ile Kültür İşleri Müdürlüğü tarafından harcandığı tespit edildi.
· Sahipsiz Sokak Hayvanları Toplanmıyor: Nüfusu 25 bini aşan belediyelerin sahipsiz hayvanları toplama ve bakımevlerinde barındırma zorunluluğuna rağmen Seferihisar'da sokaklarda sürü halinde gezinen köpeklere karşı yeterli aksiyon alınmadığı vurgulandı.
· Vergi ve Kesinti Ödemeleri Zamanında Aktarılmadı:
- Çevre Temizlik Vergisi'nin İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne aktarılması gereken %20'lik payı (721.817,95 TL) aktarılmadı.
- Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması Katkı Payı zamanında il özel idaresine/ilgili makama gönderilmedi.
- Kalkınma Ajansı'na ödenmesi gereken 4.254.411,83 TL borç aktarılmadı.
· Otopark Bedelleri Büyükşehir’e Kaptırıldı: Mevzuat uyarınca ilçe belediyesinin toplaması ve otopark hesabında tutması gereken bölge otopark bedellerinin İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsil edilmesine göz yumulduğu saptandı.
· Muafiyet Kapsamındaki Taşınmazlara Elektrik Vergisi Ödendi: Belediyenin kamu hizmetine açık binaları için muaf olmasına rağmen Elektrik Tüketim Vergisi ve bundan kaynaklı fazla KDV ödendiği ortaya çıktı.
· Ruhsatsız Yapılara Yıkım Süreci İşletilmedi: İmar mevzuatına aykırı ve kaçak olduğu tespit edilerek Encümen yıkım kararı alınan binalara ilişkin sürecin yürütülmediği görüldü.
· Sayıştay İlamları İnfaz Edilmedi: 2018 ve 2019 yıllarına ait kesinleşmiş 61.113,75 TL'lik Sayıştay tazmin ilamlarının sorumlulardan faiziyle tahsil edilmediği tespit edildi.
Sayıştay denetçileri, raporda yer alan tüm usulsüzlüklerin ve mevzuata aykırı uygulamaların ivedilikle düzeltilmesi ve kamu zararının önüne geçilmesi yönünde uyarılarda bulundu.
