36'ncı NATO Liderler Zirvesi Ankara Ticaret Odası Kongre Merkezi'nde düzenlenen 'NATO Savunma Sanayii Forumu' ile başladı. Foruma, üye ülkelerin savunma bakanları, savunma sanayi şirketlerinin temsilcileri katıldı. ROKETSAN, ASELSAN, BAYKAR gibi Türk savunma sanayinin önemli firmalarının temsilcileri de fuarda yer aldı. Fuarda, NATO üyesi ülkeler arasında sağlanan iş birlikleri kapsamında üretilen yeni savunma ürünleri tanıtıldı.
Fuarın sabahki bölümünde konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, "Gururla söylüyorum ki bugün size göstereceğimiz çok şey var. 1 yıl önce Lahey'de savunma sanayiye daha fazla yatırım yapma kararı almıştık; 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılamızın yüzde 5'i kadar bütçeyi savunma sanayiye ayıracağız. Bununla alakalı da önemli bir ilerleme kaydettik ve savunma sanayi ile inovasyonu da merkeze koyduk. 1 yıl sonra Ankara'da sonuçları görmeye başladık. Atlantik'in her iki tarafından müttefiklerimiz ve sanayi kuruluşları büyük projelere imza attılar ve milyarlarca dolar değerinde sözleşmeler imzaladılar. Bunlar bizim güvenliğimiz, ekonomimizi yukarıya çekebilmek ve on binlerce yeni istihdam yaratabilmek için iyi harcanan bir para. Şimdi tüm dünya; Kuzey Amerika ve Avrupa'nın el ele beraber inovasyonu yaptığının kanıtı ve yeni nesil kabiliyetlerimizi ortaya koyacağız. Bu kabiliyetler NATO içerisinde yapıldı; tek bir ülke tarafından değil, birden fazla ülkenin yakın iş birliği içerisinde ortaya koyduğu şeyler. Bu, ittifakımızı daha güçlü hale getiriyor. 1 milyar insanı koruyoruz ve biz ittifakımızın her bir santimetresini bu şekilde korumuş olacağız" dedi.
'ÖNÜMÜZDEKİ 10 YILLARA ARTIK HAZIRIZ'
Rutte, ilk duyurularının havadan havaya yakıt ikmali yapabilecek yeni hava gücü ile alakalı olduğunu söyleyerek, "Savunmamızı ve caydırıcılığımızı artırmayı amaçlıyoruz. Bugün birçok müttefikimiz tanker transport filolarının bir parçası olarak Airbus'tan 12 tane uçak alacaklar. Airbus A400 modeli ile alakalı yeni bir platform da ortaya koyulacak. A400 ile birlikte oldukça yüksek kabiliyetli ve çok uluslu bir proje görüyoruz. Bu çok önemli bir duyuru; çünkü çok uluslu bir iş birliği var. Airbus platformu Avrupa'da endüstri liderliği yapıyor ve NATO-AB iş birliğini genişleterek, ABD'deki sanayi ortaklarımıza kadar bu süreci yürütüyor. Dolayısıyla önümüzdeki 10 yıllara artık hazırız" diye konuştu.
İSTİHBARAT, GÖZETLEME VE KEŞİF ANLAŞMASI
Rutte, istihbarat, gözetleme ve keşif ile ilgili yeni bir anlaşmanın da yapıldığını belirterek, "İstihbarat bizim için hayati bir yetenektir. Bu yetenek bize, doğru kararlar almamızı ve tehditlerin bir adım önünde kalmamızı sağlayan durumsal farkındalığı kazandırır. Bugün müttefikler bu yeteneği güçlendirmek adına somut bir adım atıyor. NATO'nun istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) gücüne, 5 adede kadar Triton tipi yüksek irtifa, uzun havada kalış süreli insansız hava aracı ekliyoruz. Bu ilave hava araçları, geniş deniz alanları üzerinde gece gündüz kesintisiz gözetleme imkanı sunacak. Bu araçlar, yüksek irtifada uzun süre uçabilir ve açık denizler de dahil olmak üzere geniş alanları ve diğer pek çok hava aracına kıyasla çok daha verimli bir şekilde tarayabilir. Triton; tehditleri erkenden tespit etmemize, deniz ulaştırma hatlarımızı korumamıza ve Kuzey Kutbu bölgesi gibi zorlu coğrafyalardaki operasyonları desteklememize yardımcı olacaktır. Özetle, bu araçlar NATO'nun istihbarat, gözetleme ve keşif kapasitesini önemli ölçüde güçlendirmektedir. Triton hava araçlarının üretimini Northrop Grumman üstlenirken; transatlantik endüstrisi de görev desteği, veri sistemleri ve altyapı çalışmaları üzerinde faaliyet göstermektedir. Bu, kelimenin tam anlamıyla bir 'NATO yapımı' projesidir ve Atlantik'in her iki yakasında da istihdam yaratmaktadır. İşte, hayata geçirilmiş bir Transatlantik iş birliği örneği" dedi.
10 ADEDE KADAR SAAB GLOBAL EYE UÇAĞI
E3 sisteminin NATO'nun havadan erken uyarı ve kontrol kabiliyetini üst seviyeye taşıdığını kaydeden Rutte, "NATO, onlarca yıldır göklerdeki gözümüz olan E3 havadan erken uyarı ve kontrol sistemi filosuna güvenmektedir. Bu sistemler, kuzey Norveç'ten güney Türkiye'ye kadar geniş bir coğrafyada konuşlandırılmıştır. Bize büyük hizmetler vermişlerdir ve vermeye de devam etmektedirler; ancak artık hizmet ömürlerinin sonuna yaklaşmaktadırlar. Bugün, çeşitli müttefikler, bunların yerini alacak 10 adede kadar Saab Global Eye uçağının ortak tedarikini duyuruyor. Bu adım, NATO'nun sahip olduğu ve işlettiği gözetleme ve erken uyarı kabiliyetinin önümüzdeki on yıllar boyunca güçlü ve güvenilir kalmasını sağlayacaktır. Buna ek olarak, çeşitli müttefikler bugün, ulusal gereksinimlerini karşılamak amacıyla Global Eye gibi daha fazla havadan erken uyarı kabiliyetinin tedariki ve sahaya sürülmesi konusunda iş birliği yapacakları çok uluslu bir projeyi başlatıyor. Global Eye; hava, deniz ve kara sahalarında tek bir platform üzerinden eş zamanlı gözetleme sağlayarak komutanlara net bir harekat resmi sunacaktır. Sistem; dron sürüleri, balistik füzeler ve seyir füzeleri dahil olmak üzere karmaşık tehditleri tespit etme, izleme ve tanımlama konusunda kanıtlanmış bir yeteneğe sahiptir. Kendisinden önceki sistemde olduğu gibi Global Eye da ABD endüstrisinin hayati katkılarıyla, Avrupalı ve Kanadalı endüstriler tarafından hayata geçirilen transatlantik bir programdır. Bu, yine NATO bünyesinde ortaya konmuş gerçek bir başarı hikayesidir" değerlendirmesinde bulundu.
