İzmir Büyükşehir Belediyesi, kamuoyunda “Basmane Çukuru” olarak bilinen taşınmazla ilgili devam eden hukuki sürecin ardından yeni bir protokol imzaladı. Belediyenin yüzde 30’luk hakkının bağımsız hizmet binası olarak güvence altına alınması ve Kültürpark’taki yaklaşık 27 bin metrekarelik alanın yeniden yeşil alana kazandırılması hedefleniyor.
İzmir’in yıllardır çözülemeyen sorunlarından biri olan Basmane Çukuru için yeni bir çözüm modeli gündemde.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Konak İsmet Kaptan Mahallesi’ndeki 1039 ada 8 parsele ilişkin yaklaşık 40 yıldır devam eden imar, sözleşme, tapu ve yargı süreçlerinin ardından ilgili taraflarla bir protokol imzaladı.
Basmane alanının geçmişi 1980’li yıllara uzanıyor. 1985 yılında özel projeye göre yapılaşmaya açılan alanda, 1986’daki plan değişikliğiyle emsal 5 ve serbest yükseklik kararı getirildi. 1991 yılında ise eski ESHOT garaj alanı, otel ve kongre merkezi olarak planlandı.
1997 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi ile yüklenici şirketler arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında Dünya Ticaret Merkezi projesinin hayata geçirilmesi planlandı. Ancak imar ve ruhsatlara ilişkin yargı kararları nedeniyle proje tamamlanamadı.
Sonraki yıllarda şirketlerin mali sorunları ve TMSF’nin sürece dahil olmasıyla birlikte taşınmaz üzerindeki hak ve yükümlülükler daha karmaşık bir hukuki yapıya dönüştü.
Dosyanın önemli aşamalarından biri ise 2009 yılında yaşandı. Dönemin Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu döneminde yapılan protokolle belediyenin projedeki payı yüzde 11’den yüzde 30’a çıkarıldı ve bu hakkın Belediye Hizmet Binası olarak değerlendirilmesi kararlaştırıldı.
Ancak aradan geçen yıllarda belediyenin yüzde 30’luk hakkının hangi bağımsız bölümlere karşılık geleceği ve tapu güvencesinin nasıl sağlanacağı konusunda kesin bir çözüm ortaya çıkmadı.
Taraflar arasındaki hukuki mücadele de devam etti. 2019’da yüklenici şirket tarafından belediye aleyhine dava açılırken, 2020’de sözleşmenin feshi gündeme geldi. Büyükşehir Belediyesi ise 2021 yılında sözleşmenin feshi, tapu iptali ve tescil ile tazminat taleplerini içeren ayrı bir dava açtı.
Yeni protokolle belediyenin yüzde 30’luk hakkının somutlaştırılması amaçlanıyor.
Yaklaşık 104 bin metrekare emsale esas inşaat alanı üzerinden hesaplanan belediyeye ait yüzde 30’luk payın, diğer yapılardan bağımsız bir Belediye Hizmet Binası şeklinde oluşturulması planlanıyor.
Protokolde ayrıca belediyenin gelecekte oluşabilecek maddi yükümlülüklerden muaf tutulması ve oluşturulacak bağımsız yapı ile bölümlerin gerekli hukuki güvenceler sağlandıktan sonra İzmir Büyükşehir Belediyesi adına tapuda tescil edilmesi öngörülüyor.
Sürecin bir diğer önemli ayağını ise TMSF’nin gerçekleştireceği Ticari ve İktisadi Bütünlük İhalesi oluşturuyor. İhale şartnamesinde belediyenin yüzde 30’luk hakkı ile protokolde yer alan diğer güvencelerin açıkça belirtilmesi planlanıyor.
Hedefte Kültürpark da var
Basmane'deki çözümün Kültürpark açısından da önemli sonuçlar doğurması bekleniyor.
Kültürpark içerisinde belediye birimleri tarafından kullanılan holler yaklaşık 27 bin metrekarelik alanı kapsıyor. Büyükşehir Belediyesi, bu yapıların ekonomik ve fiziksel ömürlerini tamamlamasının ardından kaldırılmasını ve alanların yeniden yeşil alan olarak Kültürpark’a kazandırılmasını öngörüyor.
Basmane’de oluşturulacak yeni Belediye Hizmet Binası sayesinde belediye birimlerinin kent merkezinde daha düzenli şekilde toplanması, Kültürpark’taki hizmet alanlarının azaltılması ve hollerin kaldırılması hedefleniyor.
Büyükşehir Belediyesi, yeni protokolü yaklaşık 40 yıllık süreçte oluşan hukuki ve idari birikimin devamı olarak değerlendirirken, temel hedefin belediyenin mevcut yüzde 30’luk hakkını güvence altına almak, Basmane alanını kente kazandırmak ve Kültürpark’ın yeşil alan niteliğini güçlendirmek olduğunu belirtiyor.
