Aliağa’da TOKİ’nin sosyal konut projesi için hazırlanan yeni planlama sürecinde önemli bir aşama geride kaldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kültür Mahallesi’nde konut yapılmasını öngören 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliğine onay verdi. Kararla birlikte yaklaşık 52,8 hektarlık alanın mevcut kullanım kararı değiştirilerek kentsel gelişme alanı olarak belirlenmesinin önü açıldı.
Bakanlığın 6 Kasım 2026 tarihinde onayladığı düzenleme, İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 11 Kasım itibarıyla askıya çıkarıldı. Vatandaşlar plan değişikliğine 10 Aralık 2026 tarihine kadar itiraz edebilecek. Planlar, İl Müdürlüğünün Bayraklı Anadolu Caddesi’ndeki hizmet binasında ve kurumun internet sitesinde incelenebilecek.
TOKİ projesinde konutların yanı sıra sosyal alanlar da olacak
Plan değişikliği, TOKİ’nin Aliağa’da dar ve orta gelirli vatandaşlara yönelik sosyal konut projesini hayata geçirme hedefi doğrultusunda hazırlandı. Kültür Mahallesi’nde 1350 ada 33 ve 36 parseller, 1351 ada 11 parsel, 1352 ada 13 parsel ve 1355 ada üzerindeki çeşitli taşınmazlarla tescil harici alanlar planlama sınırları içerisinde yer aldı.
Projede yalnızca konut yapılaşması değil, yeni bir yerleşim alanının ihtiyaç duyacağı farklı kullanımlar da öngörüldü. Bu kapsamda ulaşım bağlantıları, sosyal donatı alanları, teknik altyapı, eğitim ve ibadet alanları, yeşil alanlar, spor tesisleri, belediye hizmet birimleri ve ticaret alanlarının oluşturulması planlandı.
Aliağa’nın nüfusu 11 yılda yüzde 33 arttı
Bakanlığın plan değişikliği için dayanak gösterdiği konulardan biri de ilçedeki nüfus artışı oldu. Planlama raporunda Aliağa için öngörülen planlama nüfusu 160 bin kişi olarak belirtildi.
TÜİK verilerine göre 2014 yılında 83 bin 366 olan Aliağa nüfusu, 2025 yılında 110 bin 892'ye ulaştı. Böylece ilçenin nüfusu 11 yıllık dönemde yaklaşık yüzde 33 artış gösterdi.
Raporda ayrıca ilçe merkezinde yaklaşık 410 hektarlık kentsel gelişme alanı önerildiği, bu bölgelerin önemli bir bölümünde yapılaşmanın tamamlandığı bilgisi paylaşıldı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi daha önce karşı çıkmıştı
Planlama alanına ilişkin tartışmalar daha önce İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Bakanlık arasında gündeme gelmişti. Büyükşehir Belediyesi, 8 Aralık 2022 ve 13 Ocak 2023 tarihlerindeki değerlendirmelerinde Aliağa’nın mevcut imarlı alanlarının öngörülen nüfus ihtiyacını karşılayabilecek kapasitede olduğunu savunmuştu.
Belediyenin görüşünde, mevcut planlı alanların kapasitesi ve doluluk oranları yeterince değerlendirilmeden tarım arazileri ile doğal ve ekolojik koruma alanlarının yeni yapılaşmaya açılmasının gerekli olmadığı belirtilmişti.
Kentsel büyümenin kontrolsüz ve sıçramalı şekilde ilerlemesinin önüne geçilmesi gerektiğini vurgulayan Büyükşehir Belediyesi, yeni konut ve diğer kentsel ihtiyaçların öncelikle mevcut imarlı bölgelerde karşılanmasını istemişti.
Ayrıca nüfus projeksiyonları, konut arzı ve yapılaşma doluluk oranları yeterince incelenmeden mülkiyet odaklı parçacıl planlama yapılmasının plan bütünlüğü ve kamu yararı açısından uygun olmadığı görüşü bildirilmişti.
Tarım arazileri için kullanım izni alındı
Plan değişikliğine konu alanın tarımsal niteliği de hazırlanan raporda değerlendirildi. İzmir İl Toprak Koruma Kurulunun 18 Temmuz 2025 tarihli ve 2025/18 sayılı kararı sonrasında, 6,1629 hektarlık bölüm için 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında tarım dışı kullanım izni süreci başlatıldı.
Bakanlığın 7 Şubat 2026 tarihli oluru ile TOKİ’nin imar planı hazırlayabilmesi amacıyla söz konusu alanın tarım dışı kullanımına uygunluk verildi. İzmir Orman Bölge Müdürlüğü de 2023 yılında verdiği kurum görüşlerinde planlama kapsamındaki parsellerin orman sınırları dışında bulunduğunu bildirdi.
Zemin riskleri de plan raporunda yer aldı
Plan değişikliğinin gerekçe raporunda bölgenin jeolojik ve jeoteknik özelliklerine ilişkin tespitler de dikkat çekti. Bakanlık tarafından 26 Haziran 2026 tarihinde onaylanan imar planına esas etüt raporunda, planlama alanının farklı bölümlerinde çeşitli zemin sorunları bulunduğu belirtildi.
Buna göre alanın bir bölümü stabilite sorunları, başka bölümleri şişme ve oturma riskleri, bazı kesimleri ise dolgu alanları kapsamında değerlendirildi.
Plan değişikliği 10 Aralık’a kadar askıda
Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin 20’nci maddesinde yer alan kamu yatırımları ve değişen veriler doğrultusunda plan güncellemesine ilişkin hükümler kapsamında hazırlanan düzenleme, İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda değişiklik yapılmasını içeriyor.
Bakanlığın 6 Kasım 2026 tarihli onayıyla yürürlüğe giren askı süreci 11 Kasım’da başladı. Yaklaşık 52,8 hektarlık alanın tarım arazisi ve ağaçlandırılacak alan statüsünden kentsel gelişme alanına dönüştürülmesini öngören plan değişikliği, 10 Aralık 2026 tarihine kadar vatandaşların incelemesine açık olacak.
