İzmir gündemini uzun süredir meşgul eden Menderes Belediyesi'ndeki siyasi gelişmeler, yerel yönetimdeki dengeleri altüst etti. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından CHP’den belediye başkanı seçilen İlkay Çiçek’in yürütülen soruşturma kapsamında tutuklanması ve görevden uzaklaştırılması sonrasında Menderes Belediye Meclisi’nde gerçekleşen başkan vekilliği seçimi, AK Parti adayı Asuman Şen’in zaferiyle sonuçlandı.
Gündemin Nabzı programında Moderatör Mustafa Tübcel, Köşe Yazarı Önder Şengüler, Gazeteci Arif Çayan ve Ceza Hukukçusu Murad İdikurt, sürecin siyasi, sosyolojik ve idari boyutlarını tüm ayrıntılarıyla ele aldılar.
MECLİSTİKİ DENGELER VE SEÇİM SÜRECİ
Seçim öncesinde CHP mecliste ezici bir çoğunluğa sahipken, Yeni Parti’nin kurulmasıyla meclis üyeleri ikiye bölündü. Görevden uzaklaştırma kararı sonrası yapılan başkan vekilliği seçiminde AK Parti, CHP ve Yeni Parti kendi adaylarını çıkardı.
Toplam 28 meclis üyesinin bulunduğu mecliste (11 Cumhur İttifakı/AK Parti, 2 Bağımsız olmak üzere 13 kişilik blok):
-
AK Parti Adayı Asuman Şen: 15 oy alarak başkan vekilliğini kazandı.
-
Yeni Parti Adayı: 12 oyda kaldı.
Cumhur İttifakı'nın 13 oyu olmasına rağmen AK Parti adayına 15 oy gelmesi, Yeni Parti grubundan en az 2 meclis üyesinin oy kaydırdığını ortaya koydu.
ÖNDER ŞENGÜLER: "MENDERES’İN 2,5 YILI HEBA OLDU, ÇAĞATAY GÜÇ SÜRECİ YÖNETEMEDİ"
Menderes’in son 2,5 yıllık durumunu sert sözlerle eleştiren Önder Şengüler, belediyenin kötü bir yönetim sergilediğini ifade etti:
-
"2,5 Yıl Heba Oldu": Şengüler, "İki buçuk yıl İlkay Başkan ile beraber heba oldu, bunu peşin peşin söyleyeyim. Menderes Belediyesi çok kötü durumdaymış; maaş ödeyemeyen, borç batağında olan bir yapı vardı"
-
Menderes Halkı Seçimden Memnun: Şengüler, Mendereslilerin AK Parti’nin yönetime gelmesini sevinçle karşıladığını belirterek, "Menderesliler çok şanslı. AK Parti İl Başkanlığı özel bir video hazırladı; tek hedef kaybedilen 2,5 yılı önümüzdeki 2,5 senede telafi etmek" dedi.
-
Sorumlu Çağatay Güç: Seçim sürecindeki başarısızlığın ana sorumlusunun Çağatay Güç olduğunu iddia eden Şengüler, Utku Gümrükçü’nün uzlaşı çabalarının karşılıksız kaldığını söyledi: "Çağatay Güç’ün egosu ve başarısızlığı Menderes’in kaybedilmesine yol açtı. İletişim kurmadılar. Utku Gümrükçü CHP’den izin alarak arabuluculuk yapmaya çalıştı fakat Çağatay Bey tarafıyla hiçbir şekilde irtibat sağlanamadı."
-
"AK Parti Her Başkanı Kabul Etmez": Eyüp Kadir İnan’ın açıklamalarına atıfta bulunan Şengüler, İlkay Çiçek’in AK Parti’ye geçmek için girişimlerde bulunduğunu fakat AK Parti'nin inceleyip başarılı bulmadığı isimleri bünyesine katmadığını dile getirdi.
-
Gelecek Beklentisi: Şengüler, milletvekillerinin ve merkezi yönetimin desteğiyle Menderes’in önümüzdeki 2,5 yılda "uçacağı" değerlendirmesinde bulundu.
MURAT İDİKURT: "CHP RÜYASINDA BİLE 29 BELEDİYEYİ BİR DAHA GÖREMEZ"
Sürecin siyasi ve matematiksel boyutunu değerlendiren Murat İdikurt, muhalefet kanalındaki kişisel çekişmelerin sonucu belirlediğini vurguladı:
-
Utku Gümrükçü Haklıydı: İdikurt, "Süreçte Utku Gümrükçü haklıydı. Tek aday çıkarılıp gidilmesi mantıklıydı. Fakat Çağatay Güç kişisel bir ego yaptı" dedi.
-
Matematik Siyasette Her Zaman İşlemez: Oyların bölündüğü senaryoda AK Parti’nin birinci parti konumuna geldiğini kabul eden İdikurt, "Siyaset biliminde iki artı iki dört etmiyor. 'Burası bölündü, biz birinci çıkarız' demek yeterli değil, başka ittifakların da yapılması icap edecek" analizinde bulundu.
-
İzmir Geneli İçin Uyarı: CHP’nin mevcut tablodaki başarısızlığına dikkat çeken İdikurt, "CHP rüyasında bir daha 29 (28+1) belediyeyi göremez. Şu senaryoda hiç göremez. Ancak bu tabloyu sadece AK Parti'nin başarısı üzerinden okumak da hatalı olur; bu aynı zamanda CHP’nin başarısızlığıdır" dedi.
-
Siyasi Fatura: Av. İdikurt, cezaî sorumluluğun şahsi olduğunu ancak ortaya çıkan tablonun siyasi faturasının genel merkeze ve Genel Başkan Özgür Özel’e kesilmesi gerektiğini, kendi adına böyle bir tabloda istifa etmesi gerektiğini ifade etti.
ARİF ÇAYAN: "ÇALIŞANLAR MAAŞ ALMAK İSTİYORDU, MENDERES DİĞER İLÇELERİ SOLLAYACAK"
Saha gözlemlerini ve belediye çalışanlarının taleplerini aktaran Arif Çayan, sonucun sürpriz olmadığını ifade etti:
-
İşçilerin Talebi: Çayan, "Birçok işçiyle konuştuk. Diyorlar ki 'Ben maaşımı almak istiyorum. Kapıdaki tabelada AK Parti mi CHP mi yazdığı önemli değil.' Nitekim işçilerin istediği oldu, AK Parti kazandı" dedi.
-
Birleşme Olmazsa 10 Belediye Bile Alınamaz: CHP ile Yeni Parti arasındaki ayrışmaya değinen Çayan, "Eğer 6 ay içinde birleşme sağlanmazsa, bir dahaki seçimlerde CHP ve Yeni Parti İzmir’de 10 tane bile belediye alamaz. Menderes bunun en basit örneğidir" uyarısında bulundu.
-
İlkay Çiçek İle Yapılan Görüşme: Geçmişte İlkay Çiçek’le gerçekleştirdikleri yayını hatırlatan Çayan, başkanın sorunlar karşısında çaresiz kaldığını, soğuk hava deposu ve tarımsal projeler konusundaki eleştirilere "Bir şey yapamıyorum" yanıtını verdiğini aktardı.
-
Menderes Örnek Belediye Olacak: Çayan, önümüzdeki 2,5 yıllık süreçte Menderes’in atağa kalkacağını savunarak, "Gaziemir ve Torbalı’nın yaptığı projelere bakın. Menderes 2,5 yılın sonunda İzmir’in örnek belediyelerinden biri olacak; Gaziemir’i de Torbalı’yı da sollayacak" iddiasında bulundu.
-
Onur Yiğit Örneği: Çayan, Balçova Belediye Başkanı Onur Yiğit’i dürüst ve temiz belediyecilik örneği olarak göstererek, "Kemal Kılıçdaroğlu’nun arındırılmış belediye başkanı tanımına uyan isim Balçova Belediye Başkanı Onur Yiğit’tir. Türkiye’ye örnek gösterilmesi gerekir" dedi.
MUSTAFA TÜBCEL: "BELEDİYE BAŞKANLARINI TONGA'YA DÜŞÜRDÜLER"
Tartışmayı yönlendiren Mustafa Tübcel, sorunun sadece yerel belediye başkanlarında olmadığını, genel merkez yönetiminin takındığı tutumun belediye başkanlarını iş yapamaz hale getirdiğini ifade etti:
-
Çalışanların Temennisi:
Seçim öncesinde CHP’ye gönül vermiş belediye bürokratlarıyla görüştüklerini belirten Tübcel, "CHP'li isimler 'Maaşımızı alamıyoruz, AK Parti'nin kazanması için dua ediyoruz' diyorlardı" hatırasını paylaştı.
-
Genel Merkezin Baskısı ve Çekişmeler:
Tübcel, Ankara’daki siyasi karmaşanın yerel yönetimleri kilitlediğini belirtti: "Bütün suç belediye başkanlarında değil. Öyle bir siyasi karmaşıklık vardı ki... Veli Ağbaba, Suat Özçağdaş, Deniz Yücel, Murat Bakan, Mahir Polat... Kaç gruba bölünecek bu adamlar? Belediye başkanları şehre konsantre olamadı."
-
Özgür Özel’e Eleştiri:
Tübcel, Genel Başkan Özgür Özel’in belediye başkanlarına aşırı ve gerçek dışı bir özgüven aşıladığını savundu: "Belediye başkanlarını Tonga’ya düşürdüler. Özgür Özel adaylara adeta 'Size 5 yıl kimse dokunamaz, yürüyün aslanlarım' mesajı verdi. Adamlar da kanundan, yargıdan muaf olduklarını sandılar."
Aday Belirleme Yöntemi:
Tübcel, aday atamalarındaki tutarsızlıkları eleştirerek Bornova, Foça, Karabağlar, Çeşme ve Urla örnekleri üzerinden adayların liyakata göre değil, siyasi pazarlıklara göre sürüldüğünü ifade etti.
-
Balçova Deneyimi:
Balçova Belediye Başkanı Onur Yiğit’in arkasındaki güçlü bürokratik ve iş dünyası ağına (TÜSİAD, MÜSİAD bağlantıları ve İnciraltı planları) dikkat çeken Tübcel, genel merkezin insiyatifine kalınması halinde doğru adayların seçilemediğini vurguladı.
SONUÇ VE GENEL DEĞERLENDİRME
Programda yapılan ortak değerlendirmede; Menderes Belediyesi’nin AK Parti yönetimine geçmesinin sadece tek bir ilçeyle sınırlı kalmayacağı, İzmir genelindeki siyasi dengeleri ve önümüzdeki ilk yerel seçimlerin sonuçlarını doğrudan etkileyecek bir dönüm noktası olduğu hususunda görüş birliğine varıldı. Yorumcular, Menderes’teki 2,5 yıllık yeni dönemin AK Parti belediyecilik vizyonu açısından önemli bir test alanı olacağını altını çizerek vurgulandı