Çeşme Belediyesi tarafından “Kültürel ve Sanatsal Etkinlikler İçin Ses, Sahne ve Işık Sistemleri Kiralama Hizmeti” ihalesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesi kapsamında pazarlık usulüyle gerçekleştirildi.
İhalenin sözleşme bedeli KDV hariç 57 milyon 115 bin TL olarak belirlenirken, yüzde 20 KDV ile birlikte toplam ödeme 68 milyon 538 bin TL’ye ulaştı.
Yaklaşık 40 günlük etkinlik süresi için ortaya çıkan bu bedel, “40 günde yaklaşık 70 milyon TL’ye ne yapıldı?” sorusunu gündeme getirdi.
21/B İSTİSNAİ BİR İHALE YÖNTEMİ
Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesi istisnai bir ihale yöntemi olarak uygulanıyor.
Söz konusu madde; doğal afet, salgın hastalık, can ve mal güvenliğini tehdit eden ani gelişmeler veya idarece önceden öngörülemeyen olaylar nedeniyle ihalenin ivedilikle yapılmasının zorunlu olduğu durumları kapsıyor.
Ancak Çeşme’de yaz sezonunda düzenlenen kültürel ve sanatsal etkinliklerin her yıl gerçekleştirilen, tarihleri önceden belli olan ve aylar öncesinden planlanabilecek organizasyonlar olması, 21/b maddesinin uygulanmasını hukuken tartışmalı hale getiriyor.
İdarenin kendi planlama eksikliğinin “öngörülemeyen olay” olarak kabul edilemeyeceği belirtilirken, Sayıştay değerlendirmelerinde de bir işin yalnızca acil olmasının yeterli olmadığı vurgulanıyor.
Olayın aynı zamanda öngörülemez olması ve bu nedenle ihalenin ivedilikle yapılmasının zorunlu hale gelmesi gerekiyor. İdarenin planlama eksikliğinden kaynaklanan durumlar ise 21/b kapsamına girmiyor.
ALAÇATI OT FESTİVALİ ÖNCEDEN BİLİNMİYOR MUYDU?
İhale kapsamında yer alan etkinliklerin tamamının her yıl düzenlenen, tarihleri önceden belli olan ve aylar öncesinden planlanabilen organizasyonlar olduğu belirtiliyor.
Özellikle Alaçatı Ot Festivali’nin tarihleri önceden ilan edilen ve gelenekselleşmiş bir festival olması, 21/b kapsamında aranan “öngörülemeyen olay” şartının hangi somut gerekçeyle oluştuğu sorusunu gündeme taşıyor.
Bu kapsamda Lal Denizli yönetimindeki Çeşme Belediyesi’ne şu sorular yöneltiliyor:
21/b uygulanmasına esas olan öngörülemeyen olay nedir?
Bu hizmet neden ocak veya şubat ayında açık ihale usulüyle yapılmamıştır?
İhale onay belgesindeki 21/b gerekçesi tam olarak nedir?
Hukuk İşleri Müdürlüğü veya ihale yetkilisinin bu konuda hukuki görüşü var mıdır?
Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan rekabet ilkesi neden uygulanmamıştır?
Yaz sezonunda yapılacak kültürel etkinlikler gerçekten öngörülemeyen etkinlikler midir?
Her yıl düzenlenen konserler, festivaller ve organizasyonlar aylar öncesinden planlanamaz mı?
Açık ihale usulünün uygulanmasını engelleyen hangi somut ve beklenmeyen olay yaşanmıştır?
Yaklaşık 68,5 milyon TL büyüklüğündeki hizmet alımı neden rekabetin en geniş şekilde sağlandığı açık ihale usulüyle gerçekleştirilmemiştir?
REKABET İLKESİ NEDEN UYGULANMADI?
Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri arasında saydamlık, rekabet, eşit muamele, kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması yer alıyor.
İstisnai ihale usullerinin ise yalnızca kanunda belirtilen şartların gerçekten oluşması halinde uygulanması gerekiyor.
Ortada doğal afet, beklenmeyen bir gelişme veya öngörülemeyen bir zorunluluk bulunmaması halinde 21/b usulünün tercih edilmesi hukuken tartışmaya açık hale geliyor.
İhale dosyasında pazarlık usulünü haklı kılan olağanüstü bir olay bulunmuyorsa, Çeşme Belediyesi’nin 21/b tercihi Sayıştay ve Kamu İhale Kurulu kararları ışığında ciddi biçimde tartışılabilir.
Kamu kaynaklarının kullanımında esas olanın istisnai yöntemler değil, rekabeti esas alan ihale usulleri olması gerekirken, Başkan Lal Denizli yönetiminin yaklaşık 40 günlük organizasyon için toplam 68 milyon 538 bin TL’lik ödemeyi neden pazarlık usulüyle gerçekleştirdiğini kamuoyuna açıklaması bekleniyor.