İzmir’in en kalabalık ilçelerinden biri olan Buca’da, mevcut belediye başkanının çeşitli suçlamalarla gözaltına alınıp tutuklanmasının ardından gözlerin çevrildiği belediye başkan vekili seçimi tamamlandı. Yaklaşık 10 gündür İzmir kamuoyunu ve Cumhuriyet Halk Partisi’ni meclis eden süreç, 3 tur süren oylamanın ardından CHP’nin adayı Hüseyin Benzer Buca Belediye Başkan Vekili seçilmesiyle sonuçlandı.
Gündemin Nabzı programında Moderatör Mustafa Tübcel, Gazeteci Arif Çayan, Köşe Yazarı Önder Şengüler ve Ceza Hukukçusu Av.Murad İdikurt, programda Buca’daki bu kritik seçimin şifrelerini, perde arkasındaki kulisleri ve partilerin stratejik hatalarını tüm detaylarıyla masaya yatırdı.
Oylamada Fire Yok: 25-18 Sonucu Ne Anlama Geliyor?
Seçim sonuçlarını ve meclis aritmetiğini değerlendiren Mustafa Tübcel, CHP’nin 25 meclis üyesi, AK Parti’nin ise 18 meclis üyesiyle seçime katıldığını belirterek, "3 turda da 25-18 çıktı. Hiç file yok iki tarafta da. Cumhuriyet Halk Partisi mi kazandı, AK Parti mi kaybetti?" sorusunu yöneltti.
Arif Çayan bu soruya net bir yanıt vererek, "Bana göre AK Parti kaybetti" dedi.
Önder Şengüler ise Buca Belediyesi’nin halihazırda "Operasyon yemiş bir belediye" olduğunu vurgulayarak, "Seçime giriliyor. Cumhuriyet Halk Partisi'nde tek bir file yok, transfer yapamıyor. AK Parti kaybetti" ifadelerini kullandı.
Hukuki ve siyasi boyutları ele alan avukat Av. Murad İdikurt, Türkiye’nin 3. büyük şehrinin en kalabalık ilçesinde yaşanan bu duruma dikkat çekerek şu analizde bulundu:
"Kamuoyunda sayın cumhurbaşkanının da belediye başkanının adını birkaç sefer Phuket tatilleri ile adını andığı bir ortamda insanlar maaşını alamadığı bir yer ve eğer yine CHP'de kalıyorsa burada yani AK Parti çok net kaybetmiştir."
"Tutuklu Başkanın İçeriden Aday Belirlemesi Etik Değil"
Belediye başkanının tutuklanmasının ardından cezaevinden yönlendirme yapmasını eleştiren Arif Çayan, geçmişteki örneklere de değinerek sert eleştirilerde bulundu:
"Bu tutuklanan bir belediye başkanının cezaevi içinden 'Benim adayım bu' demesi bana göre etik gelmiyor. Aynısı Güzelbahçe'de oldu. Daha önce Torbalı'da oldu, rahmetli belediye başkanı özelinde. Dedi ki 'Mithat Tekin olacak' dedi. Evet, Mithat Tekin oldu. İki operasyonda tutuklanan belediye başkanlarının dedikleri isimler oluyor. Bana göre hiç etik değil bu. Bana göre anlamsız geliyor."
Çayan, bu durumun "Sen devam ettir" anlamına geldiğini belirterek , "En güvendiğin adamı diyor ki 'Benim bu adamım olsun' diyor ve o oluyor abi. Cumhuriyet Halk Partisi ne oluyor? Neden değişmedi bu?" sözleriyle tepki gösterdi.
Cemil Tugay’ın Yoğun Mesaisi
Seçim sürecinde İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın sahada büyük bir çaba sarf ettiğini söyleyen Mustafa Tübcel, "İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay da mesai harcadı orada" dedi.
Arif Çayan da bu çabayı doğrulayarak, "Cemil Tugay burada evet çok çaba sarf etti, bir oy bu tarafa gitmesin diye" şeklinde konuştu.
AK Parti Adayı Veli Balyemez’in "Kesin Kazandık" Yanılgısı
AK Parti’nin adayı Veli Balyemez’in seçim öncesindeki aşırı özgüvenli tutumu ve borç yükü de programda geniş yer buldu.
Mustafa Tübcel, Balyemez ile yaptıkları görüşmeleri aktardı:
"Veli Balyemez ile AK Parti il başkanı da görüştü. Milletvekilleri de görüştü. Kendisi beyan etti. Ne diyordu abi? 'Kesin ben kazandım.' Vallahi bize öyle bir şey söyledi yani. Biz de şöyle yorumladık: Dedik hani Buca çok kötü yönetildi. Maaş ödeyemiyor."
Belediyenin mali durumu hakkında rakamlar veren Arif Çayan, Buca Belediyesi’nin "7 Milyar TL net borcu" olduğunu söylerken , Mustafa Tübcel ise "2 Milyar falan acil ödeme var. Öyle bir şey söylediler bize. Abi bu yükün altından kalkamaz dedik kimse" diyerek durumun vahametini ortaya koydu.
Tübcel, AK Parti cephesindeki erken zafer havasını ve hazırlıkları şu sözlerle anlattı:
"AK Parti'nin adayı bundan dolayı böyle kesin aldık havasında. Hatta giyinmiş, kuşanmış. Bana gelen bilgilere göre de gençlik kolları da hazırlık yapmış kutlamaya bu arada. Sonradan öğrendim ben bu bilgileri. Kazandık derken karşı taraftan oy alması lazım. Herhalde dedi ki kesin hani millet geldi, 'Belediyeyi nasıl düzeltiriz? İşte AK Partili adayın kazanması gerekiyor. Sen daha iyi yönetirsin. İşte hükümet desteği falan vesaire, ödemeler' dedi. Ama üç turda da bir tane fire yok."
Önder Şengüler: "Siyasi Hatalar Yapıldı, Karşı Tarafı Kenetlediniz"
AK Parti’nin stratejisini ve adayın söylemlerini sert bir dille eleştiren siyasi analist Önder Şengüler, Buca seçimi konusunda çok kırgın ve kızgın olduğunu belirtti. Şengüler, yapılan hataları maddeler halinde sıraladı:
- Erken Zafer İlanı Karşı Tarafı Kenetledi: "Çalışkandır, grup başkan vekilidir, emektar. Buna saygım sonsuz bir kere. Bir kere senin dört meclis üyen eksikken, 'Karşı taraftan seçimi kazandım' dediğin dakika karşı tarafı kenetlersin sayın Veli Balyemez. Burada bir kere büyük bir hata yaptın. Siyaset bir satranç oyunu gibidir. Siyaset bir sanattır. Sanat ise özel yetenek isteyen bir durumdur. Bu sebeple herkes siyaset yapamaz. Öncelikle yola çıkış hikayesi yanlış oldu."
- "Devşirme" Siyaset Eleştirisi: "Yine AK Parti'nin evlatları var. Veli Balyemez meclise bizim rozetimizi takmıştır, baş tacıdır. Ama devşirme olmuyor. Cumhuriyet Halk Partisi transferleri olmuyor, tutmuyor abi yani. Şöyle; tabii ki oradan transfer yapacağız ki bu seçimi kazanalım ama Cumhuriyet Halk Partisi'nden gelir gelmez hemen adamı baş tacı yap, grup başkan vekili yap, belediye başkan adayı yap... İşte olmadı."
- İkna Yönetimi Yetersiz Kaldı: "Buca İzmir'in kilidiydi. Buca Büyükşehir'in anahtarıydı. Buca'yı AK Parti alsaydı 2 yıldaki hizmetiyle İzmir'in anahtarını alırdı. Bir daha da böyle bir fırsat AK Parti yakalayamaz. Siz karşı taraftan 4 tane meclis üyesini almanız gerekiyor. Zaten karşı taraf operasyon yemiş, çok büyük bir borcu var, çok büyük yük altında. Almak derken ikna etmek zorundasınız. Bütün gün beraberler aynı mecliste. Dersin ki; 'Bak 7 milyar TL borç var, 2 milyar TL acil ödeme var. Arkadaşlar bu dönem bize geçsin. Bak operasyon yedi bu belediye. Sokakta fareler geziyor, çöpler toplanmıyor vesaire vesaire.' O 4 meclis üyesinin ikna edilmesi lazımdı. Yeterli hazırlıklar yapılmamış, dört kişiyi ikna edememişler. Tarihi bir fırsat kaçtı. Geçmiş olsun diyorum."
Teşkilata "Yalnız Bırakma" Tepkisi: "İl Başkanı ve Vekiller Yuhalandı"
Seçim günü belediye binası önünde AK Parti teşkilatının olmamasını ve parti liderlerinin yalnız bırakılmasını eleştiren Önder Şengüler, AK Parti Buca İlçe Başkanı Cihangir Sağar’a yüklendi:
"Cihangir Sağır AK Parti ilçe başkanına gireceğim... Bilal Saygılı orada, Atilla Kaya orada, Özgür Hızal orada. Grup Başkan Vekilimiz Hakan Yıldız, AK Parti grubu orada. AK Parti grubunun belirlenen meclis alanına çıkarken bir görüntüsü var, basına da yansıdı. Benim vekillerimi ve benim il başkanımı herkes orada yuhalıyor. Benim teşkilatım nerede? Sayın Cihangir Sağır, sen Buca'da bin kişiyi toplamıyor musun? Ben ıslık çalsam toplarım orada. O kapıya niye iki bin, üç bin kişiyi getirmiyorsun?"
Şengüler, belediye kapısında yaşanan çıkış anını ise şu sözlerle özetledi:
"Mustafa abi diyor ki 'Gençlik kolları olarak kutlama yapacakmış.' Neredeydiler? Belediyenin kapısında AK Partililerden kimse yoktu. Benim orada vekillerim, il başkanım yuhalanarak çıktılar orada. Yani yazık günah değil mi ya? Çıkış çok kötüydü abi yani orada. Buca ilçe teşkilatı neredeydi? Nasıl benim orada Bilal Saygılı'yı, Atilla Kaya'yı yalnız bırakırlar? Çıkışta adamlar yuhalandı bir sürü. Hakaret, bağırış lafı var. Bizim teşkilattan kimse yok. Cihangir Sağar bu konuda önlem almamış. Veli Balyemez ismi yanlış."
Buca Seçimi İzmir Genelini Nasıl Etkilerdi?
Buca'nın kazanılması durumunda İzmir siyasetinde büyük bir kırılma yaşanacağını ifade eden Murad İdikurt, "Ben hep söylüyorum yani; CHP İzmir'de 28 artı büyükşehir'i bir daha rüyasında göremez diye. Hani en azından bir algı değiştirdi. Bu bütün AK Parti özelinde ve bütün sağ partiler nezdinde CHP seçmenine Burhan Özfatura ve öncesini, yani İzmir'in esas kökeni olan sağ kökeni hatırlatır ve bütün bundan sonraki seçim sürecini de etkilerdi diye düşünüyorum. Gerçekten büyük bir tarihi fırsat mı denir yoksa kırılma anı mı denir, bir değişiklik oldu o kesin. AK Parti yönünden kesinlikle tarihi bir fırsat kaçtı" dedi.
Arif Çayan da Buca’nın vitrin bir ilçe olduğunu belirterek yatırımın önemine değindi:
"Buca'da da AK Parti'nin seçmeni var daha önce. Ama yatırım yapacak. Mesela şimdi Menemen'e... Menemen'de çok şey yapıldı ama Menemen İzmir'in çok ücra bir ilçesi olduğu için... Ama Buca'da yaparsan, Buca'da ne yaparsan, 50 metrekare taş döşersen bunu herkes görecektir. Görecek çünkü yapılmıyor. Çöp toplanmıyorsa hala, Erzurum Hınıs'tan kamera getiriyorsan bitmiştir."
"Belediye Başkanı Görevden Alınıyorsa Halk Sandığa Gitmeli"
Mevcut belediye seçim sistemine yönelik köklü bir değişiklik önerisi sunan Önder Şengüler, belediye başkan vekillerinin meclis içinden seçilmesini doğru bulmadığını belirtti:
"Ben bu seçim sisteminin değişmesi gerektiği düşüncesindeyim. Bir belediye başkanı görevden alındığı zaman; rüşvet veya terör vs. neyse, belediye başkanlığı seçimlerinin yenilenmesi gerekiyor. O şehrin kaderini, oradaki belediye başkanının yazdığı meclis üyeleri belirlememeli. Halk belirlemeli. Buca'da bugün sandık kurulsaydı CHP kazanabilir miydi bu haliyle sizce? Ben tahmin etmiyorum. Gerçekten bir belediye başkanı görevden alınıyorsa, bence o ülkede seçimler yenilenmeli. Benim şahsi görüşüm bu."